Cyberbezpieczeństwo OT
Ataki DDoS na infrastrukturę przemysłową - zagrożenia i ochrona
Ataki DDoS na systemy OT/ICS - wektory, incydenty (Killnet, NoName057), ochrona infrastruktury krytycznej i wymagania NIS2.
Opublikowano Zaktualizowano 10 min czytania

Spis treści
- Ataki DoS i DDoS w sieciach przemysłowych
- Incydenty - od teorii do rzeczywistych strat
- DDoS w liczbach - skala problemu
- Dlaczego OT jest szczególnie podatne na ataki DoS
- Scenariusze ataków DoS na infrastrukturę przemysłową
- Ochrona infrastruktury OT przed atakami DDoS
- NIS2 a odporność na ataki DDoS
- Gdzie pomagamy
- Podstawa prawna
- Źródła
Gdy łącze WAN albo panel operatorski przestaje działać, operator traci podgląd procesu i musi przejść na sterowanie lokalne. Z ostrzeżenia CISA, FBI, NSA i agencji partnerskich z 9 grudnia 2025 wynika, że prorosyjskie grupy haktywistyczne włamują się do paneli operatorskich (HMI) w sektorach wodno-kanalizacyjnym, energetycznym i spożywczym. Należą do nich Cyber Army of Russia Reborn, Z-Pentest, NoName057(16) i Sector16. Najczęściej wykorzystują wystawiony do internetu zdalny pulpit VNC ze słabymi hasłami. W części przypadków prowadziły równolegle ataki DDoS, które miały ułatwić włamanie do systemów SCADA.
Ataki DoS i DDoS w sieciach przemysłowych
Atak typu DoS (Denial of Service) polega na zakłóceniu dostępności systemu, usługi lub sieci. DDoS (Distributed Denial of Service) to jego rozproszony wariant, w którym ruch generuje wiele źródeł jednocześnie. W sieciach IT taki atak przerywa działanie usługi. W sieciach OT przerywa także komunikację operatora z procesem fizycznym.
Systemy automatyki przemysłowej opierają się na ciągłej komunikacji. Gdy sterownik PLC (programowalny sterownik logiczny) traci łączność ze stacją operatorską, jego reakcja zależy od konfiguracji: może pracować dalej według ostatnich nastaw albo, jeśli tak go skonfigurowano, zatrzymać proces. W systemie energetycznym utrata widoczności SCADA na podstacjach oznacza brak możliwości zdalnego przełączania obwodów. W oczyszczalni ścieków utrata komunikacji z czujnikami pH pozbawia operatora danych potrzebnych do sterowania procesem.
Cztery kategorie ataków na dostępność w OT
| Kategoria | Mechanizm | Przykład w środowisku przemysłowym |
|---|---|---|
| Wolumetryczne | Atakujący zapycha pasmo komunikacyjne ogromną ilością ruchu. | Zalew pakietów na interfejs WAN, który łączy SCADA z podstacjami. |
| Protokołowe | Atakujący wyczerpuje zasoby sesji na urządzeniach sieciowych. | Zalew pakietów SYN na firewall strefowy albo wypełnienie tablicy połączeń zarządzalnego przełącznika. |
| Aplikacyjne | Atakujący przeciąża warstwę logiczną usługi. | Lawina zapytań Modbus TCP do sterownika PLC na porcie 502 albo nadmiarowe żądania OPC UA. |
| Fizyczne / radiowe | Atakujący zakłóca komunikację bezprzewodową. | Zagłuszanie sieci WirelessHART albo zakłócanie łączności LTE zdalnych jednostek RTU. |
WARNING
Klasyczny protokół Modbus RTU/TCP nie ma uwierzytelniania ani szyfrowania. Wersja Modbus Security łączy go z TLS i używa portu 802. Sterownik bez listy dozwolonych adresów IP nie ma więc mechanizmu, który odrzuci nieautoryzowane żądanie na porcie 502 na poziomie protokołu.
Incydenty - od teorii do rzeczywistych strat
NERC 2019 - restarty firewalli w amerykańskiej energetyce
Według raportu NERC nieuwierzytelniony atakujący wykorzystał znaną podatność w interfejsie webowym firewalli brzegowych. Firewalle w centrum sterowania i na kilku zdalnych obiektach wytwórczych restartowały się. Powodowało to przerwy w łączności krótsze niż pięć minut, rozłożone na około 10 godzin. Wytwarzanie energii nie ucierpiało. Producent wydał poprawkę oprogramowania układowego przed zdarzeniem. Obiekty z redundantną parą firewalli (tryb wysokiej dostępności) zachowały łączność. Datę zdarzenia, 5 marca 2019 roku, podaje za raportem Departamentu Energii USA serwis Security Affairs. Według Energywire (E&E News) było to pierwsze zakłócające zdarzenie cybernetyczne w amerykańskiej sieci elektroenergetycznej.
FrostyGoop 2024 - Modbus jako narzędzie sabotażu
W styczniu 2024 roku złośliwe oprogramowanie FrostyGoop wysyłało komendy Modbus TCP do sterowników ENCO w lwowskim przedsiębiorstwie ciepłowniczym. Według Dragos polecenia Modbus wywołały błędne pomiary i nieprawidłowe działanie systemu grzewczego. Około 600 budynków mieszkalnych straciło usługę ogrzewania w temperaturach poniżej zera, a usuwanie skutków trwało prawie dwie doby. To atak na integralność danych w sterownikach, którego skutkiem była utrata usługi. Sieć operatora nie była podzielona na segmenty. Kontekst konfliktu opisuje artykuł o wpływie wojny rosyjsko-ukraińskiej na cyberprzestępczość.
NoName057(16) - platforma DDoSia
Grupa NoName057(16), aktywna od marca 2022, prowadzi platformę DDoSia, która umożliwia ochotnikom wspólne generowanie ataków DDoS na cele wskazane przez operatorów grupy. Według CISA grupa atakuje podmioty rządowe i prywatne w państwach NATO oraz innych krajach europejskich, które Rosja uważa za wrogie.
15 lipca 2025 roku operacja koordynowana przez Europol i Eurojust zakłóciła działanie ponad 100 serwerów na świecie i zakończyła się wydaniem 7 międzynarodowych nakazów aresztowania. Według opracowania Cyble z początku 2026 roku grupa szybko odbudowała infrastrukturę.
Z-Pentest - włamania do systemów OT
Grupa Z-Pentest powstała we wrześniu 2024 roku z członków CARR i NoName057(16) i prowadzi włamania do systemów OT. Według CISA w dużej mierze unika ataków DDoS. Wykorzystuje słabo zabezpieczone połączenia VNC do dostępu do paneli operatorskich (HMI) systemów SCADA w sektorach wodno-kanalizacyjnym i energetycznym.
DDoS w liczbach - skala problemu
Kilka liczb
| Wartość | Co oznacza | Źródło |
|---|---|---|
| 47,1 mln | W 2025 roku Cloudflare zablokował 47,1 mln ataków DDoS, o 121% więcej niż w 2024 roku. | Cloudflare, DDoS threat report 2025 Q4 |
| 31,4 Tbps | Największy odnotowany atak DDoS w 2025 roku trwał 35 sekund i osiągnął 31,4 Tbps. | Cloudflare, DDoS threat report 2025 Q4 |
| ponad 100 | W operacji z 15 lipca 2025 roku przeciw grupie NoName057(16) zakłócono działanie ponad 100 serwerów. | Eurojust, 2025 |
| +358% | W pierwszym kwartale 2025 roku liczba ataków DDoS była o 358% wyższa niż rok wcześniej. | Cloudflare, DDoS threat report 2025 Q1 |
Dane Cloudflare dotyczą klientów tej firmy ze wszystkich sektorów. Liczba odpartych ataków DDoS wzrosła w 2025 roku o 121%, czyli ponad dwukrotnie. W lipcu 2024 roku Dragos znalazł ponadto około 46 000 urządzeń przemysłowych dostępnych z internetu, które komunikują się protokołem Modbus.
Dlaczego OT jest szczególnie podatne na ataki DoS
Środowiska przemysłowe mają cechy, które czynią je bardziej wrażliwymi na ataki na dostępność niż typowa infrastruktura IT:
-
Wymagania czasowe komunikacji - część protokołów przemysłowych działa w czasie rzeczywistym i wymaga przewidywalnych czasów odpowiedzi. Opóźnienie może wtedy spowodować przekroczenie czasu oczekiwania i zatrzymanie procesu.
-
Brak mechanizmów obronnych w protokołach - klasyczny Modbus TCP nie ma uwierzytelniania ani szyfrowania, więc ochronę musi zapewnić sieć wokół sterownika.
-
Długi cykl życia urządzeń - sterowniki PLC i RTU (zdalne jednostki terminalowe) pracują przez wiele lat. Wiele z nich nie obsługuje TLS, nie ma wystarczającej pamięci na system wykrywania włamań (IDS) i nie można w nich instalować poprawek bez zatrzymania procesu.
-
Dostępność jest priorytetem numer 1 - w IT kolejność priorytetów to poufność, integralność, dostępność (CIA). W OT kolejność jest odwrócona: dostępność, integralność, poufność (AIC). Dostępność procesu jest ważniejsza niż poufność danych, bo jej utrata może zagrażać życiu ludzi.
-
Pojedynczy kanał komunikacyjny - zakład, który ma jeden kanał między SCADA a urządzeniami polowymi, traci widoczność nad procesem, gdy atak DDoS zapcha ten kanał.
Scenariusze ataków DoS na infrastrukturę przemysłową
Scenariusz 1: Atak wolumetryczny na kanał WAN
Atakujący kieruje ruch DDoS na łącze WAN łączące centrum sterowania z odległymi podstacjami lub pompowniami. Operatorzy tracą widoczność SCADA. Jeśli podstacje pracują w trybie autonomicznym, procesy trwają dalej. Ryzyko pojawia się, gdy potrzebna jest ręczna interwencja, a operator nie może zdalnie przełączyć obwodów.
Scenariusz 2: Zalew zapytań w protokole przemysłowym
Atakujący wysyła lawinę zapytań Modbus TCP (kod funkcji 0x03, odczyt rejestrów) do sterownika PLC. Jeśli sterownik obsługuje te zapytania kosztem komunikacji z czujnikami i siłownikami, a skonfigurowano w nim układ nadzorczy (watchdog) z zatrzymaniem awaryjnym, proces zostanie zatrzymany. Jest to scenariusz hipotetyczny, bo reakcja zależy od konkretnego sterownika.
Scenariusz 3: DDoS towarzyszący włamaniu
Według CISA prorosyjskie grupy haktywistyczne w niektórych przypadkach prowadziły równoczesne ataki DDoS na sieć ofiary, aby ułatwić włamania do SCADA. CISA nie opisuje mechanizmu. Jedna z hipotez zakłada, że atak DDoS angażuje zespół SOC (centrum operacji bezpieczeństwa). W tym czasie druga część operacji wykorzystuje słabo zabezpieczone połączenie VNC do zmiany ustawień HMI.
Scenariusz 4: Zakłócenie komunikacji bezprzewodowej
W instalacjach korzystających z WirelessHART lub komunikacji LTE (na przykład zdalne RTU na rurociągach) atakujący może zagłuszać sygnał radiowy i uniemożliwić transmisję danych pomiarowych. Jeśli procedury wymagają zamknięcia odcinka gazociągu przy braku danych o ciśnieniu, utrata sygnału z czujników może wymusić takie zamknięcie.
Ochrona infrastruktury OT przed atakami DDoS
Standardowe metody ochrony przed DDoS (centra oczyszczania ruchu, sieci CDN, ograniczanie liczby żądań w zaporze aplikacyjnej WAF) dotyczą głównie infrastruktury IT i aplikacji webowych. W OT trzeba chronić także łącza SCADA i sterowniki, z uwzględnieniem protokołów przemysłowych i priorytetu dostępności procesu.
Lista kontrolna - 12 kroków ochrony OT przed atakami na dostępność
- Segmentacja sieci - wydzielenie stref i korytarzy zgodnie z IEC 62443. Szczegóły: segmentacja sieci OT
- Ograniczenie ekspozycji - żadne urządzenie OT nie powinno być bezpośrednio dostępne z internetu. Dotyczy to szczególnie portów Modbus (502), EtherNet/IP (44818), OPC UA (4840) i interfejsów VNC
- Osobne zapory na granicach stref - zapory na granicy IT/OT z regułami dopuszczającymi wyłącznie znane protokoły i adresy oraz inspekcja zawartości pakietów protokołów przemysłowych (DPI)
- Redundantne kanały komunikacyjne - zapasowe łącza (na przykład LTE jako kopia łączy WAN) z automatycznym przełączaniem oraz różne protokoły i media transmisyjne dla połączeń krytycznych
- Ograniczanie liczby pakietów w sieci OT - limit liczby pakietów na sekundę dopuszczalnych na interfejsach sterowników PLC i RTU
- Monitoring pasywny - systemy wykrywania włamań (IDS) dla OT (na przykład Tenable OT Security) monitorujące anomalie w ruchu sieciowym bez ingerencji w proces
- Aktualizacja oprogramowania układowego - regularne instalowanie poprawek na firewallach i urządzeniach sieciowych w strefie DMZ. Dla urządzeń OT, w których nie można instalować poprawek, należy zastosować kompensujące zabezpieczenia sieciowe
- Utwardzenie konfiguracji - wyłączenie nieużywanych portów i usług na urządzeniach sieciowych, zmiana domyślnych haseł, wyłączenie interfejsów webowych na urządzeniach polowych
- Plan ciągłości działania - procedury operacyjne na wypadek utraty komunikacji SCADA, w tym tryb pracy manualnej i alternatywne kanały łączności
- Testy odporności - regularne ćwiczenia symulujące utratę dostępności systemów OT oraz sprawdzenie, czy operatorzy potrafią przejść na sterowanie lokalne
- Separacja VNC/RDP - dostęp zdalny do systemów OT wyłącznie przez osobną strefę z serwerem przesiadkowym i uwierzytelnianiem wieloskładnikowym (MFA), nigdy bezpośrednio z internetu. Szczegóły: zdalny dostęp ICS
- Współpraca z dostawcą łącza - uzgodnienie mechanizmów filtrowania DDoS po stronie dostawcy (blackholing, oczyszczanie ruchu) dla adresów IP centrum sterowania
TIP
Pierwszym krokiem jest inwentaryzacja urządzeń OT widocznych z internetu. W lipcu 2024 roku Dragos znalazł około 46 000 takich urządzeń komunikujących się przez Modbus, więc eliminacja niepotrzebnej ekspozycji ma pierwszeństwo przed zakupem narzędzi ochrony przed DDoS.
NIS2 a odporność na ataki DDoS
Termin transpozycji dyrektywy NIS2 upłynął 17 października 2024 roku. Podmioty kluczowe i ważne (między innymi z energetyki, transportu, wody i produkcji) muszą stosować proporcjonalne środki zarządzania ryzykiem cyberbezpieczeństwa. Ochrona dostępności łączy SCADA mieści się w środkach zarządzania ryzykiem, choć dyrektywa nie nazywa ataków DDoS:
| Obowiązek podmiotu | Zastosowanie przy atakach DDoS |
|---|---|
| Analiza ryzyka i polityki bezpieczeństwa | Podmiot ocenia ryzyko ataków na dostępność systemów OT. |
| Obsługa incydentów | Podmiot ma procedury reakcji na atak DDoS, eskalacji i komunikacji. |
| Ciągłość działania i zarządzanie kryzysowe | Podmiot ma plan działania przy utracie komunikacji SCADA, w tym tryb manualny. |
| Bezpieczeństwo łańcucha dostaw | Podmiot sprawdza odporność dostawców usług telekomunikacyjnych. |
| Zgłaszanie incydentów | Podmiot wysyła wczesne ostrzeżenie w ciągu 24 godzin, powiadomienie w ciągu 72 godzin i raport końcowy w ciągu miesiąca od powiadomienia. |
NOTE
Podmiot dobiera środki proporcjonalne do ryzyka. Dla zakładu z pojedynczym łączem WAN do systemu SCADA odpowiednim środkiem może być redundantne łącze LTE. Dla dużego operatora sieci energetycznej odpowiednim środkiem może być usługa oczyszczania ruchu u dostawcy łącza.
Gdzie pomagamy
SEQRED pomaga operatorom infrastruktury krytycznej ocenić odporność systemów OT na ataki podczas oceny bezpieczeństwa OT. Ponadto SEQRED projektuje z architektem bezpieczeństwa segmentację sieci według IEC 62443 i architekturę bezpieczeństwa uwzględniającą ataki na dostępność. Do rozmowy zapraszamy przez formularz kontaktowy.
Podstawa prawna
| Krok / temat | Gdzie to jest |
|---|---|
| Środki zarządzania ryzykiem, analiza ryzyka, obsługa incydentów, ciągłość działania, łańcuch dostaw | Dyrektywa (UE) 2022/2555, art. 21 ust. 1 i ust. 2 lit. a-d |
| Wczesne ostrzeżenie, powiadomienie, raport końcowy | Dyrektywa (UE) 2022/2555, art. 23 |
| Termin transpozycji | Dyrektywa (UE) 2022/2555, art. 41 ust. 1 |
Źródła
- Pro-Russia Hacktivists Conduct Opportunistic Attacks Against US and Global Critical Infrastructure (AA25-343A) - CISA (dostęp: )
- DDoS threat report for 2025 Q1 - Cloudflare (dostęp: )
- DDoS threat report for 2025 Q4 - Cloudflare (dostęp: )
- Hacktivist group responsible for cyberattacks on critical infrastructure in Europe taken down - Eurojust (dostęp: )
- NoName057(16) DDoSia project: 2024 updates and behavioural shifts - Sekoia (dostęp: )
- Hacktivists Escalate Critical Infrastructure Attacks In 2025 - Cyble (dostęp: )
- Risks Posed by Firewall Firmware Vulnerabilities - NERC (dostęp: )
- DoS attack the caused disruption at US power utility exploited a known flaw - Security Affairs (dostęp: )
- Novel ICS Malware Sabotaged Water-Heating Services in Ukraine - Dark Reading (dostęp: )
- Modbus Specifications - Modbus Organization (dostęp: )
- Directive (EU) 2022/2555 (NIS2) - EUR-Lex (dostęp: )
Potrzebujesz wsparcia w tym obszarze?
Nasi eksperci pomogą Ci ocenić ryzyko i zaplanować kolejne kroki.

