Przejdź do treści

Cyberbezpieczeństwo OT

Ataki DDoS na infrastrukturę przemysłową - zagrożenia i ochrona

Ataki DDoS na systemy OT/ICS - wektory, incydenty (Killnet, NoName057), ochrona infrastruktury krytycznej i wymagania NIS2.

Opublikowano Zaktualizowano 10 min czytania

DDoSDoSOTICSinfrastruktura krytycznaNIS2dostępność
Ataki DDoS na infrastrukturę przemysłową - zagrożenia i ochrona
Spis treści
  1. Ataki DoS i DDoS w sieciach przemysłowych
  2. Incydenty - od teorii do rzeczywistych strat
  3. DDoS w liczbach - skala problemu
  4. Dlaczego OT jest szczególnie podatne na ataki DoS
  5. Scenariusze ataków DoS na infrastrukturę przemysłową
  6. Ochrona infrastruktury OT przed atakami DDoS
  7. NIS2 a odporność na ataki DDoS
  8. Gdzie pomagamy
  9. Podstawa prawna
  10. Źródła

Gdy łącze WAN albo panel operatorski przestaje działać, operator traci podgląd procesu i musi przejść na sterowanie lokalne. Z ostrzeżenia CISA, FBI, NSA i agencji partnerskich z 9 grudnia 2025 wynika, że prorosyjskie grupy haktywistyczne włamują się do paneli operatorskich (HMI) w sektorach wodno-kanalizacyjnym, energetycznym i spożywczym. Należą do nich Cyber Army of Russia Reborn, Z-Pentest, NoName057(16) i Sector16. Najczęściej wykorzystują wystawiony do internetu zdalny pulpit VNC ze słabymi hasłami. W części przypadków prowadziły równolegle ataki DDoS, które miały ułatwić włamanie do systemów SCADA.

Ataki DoS i DDoS w sieciach przemysłowych

Atak typu DoS (Denial of Service) polega na zakłóceniu dostępności systemu, usługi lub sieci. DDoS (Distributed Denial of Service) to jego rozproszony wariant, w którym ruch generuje wiele źródeł jednocześnie. W sieciach IT taki atak przerywa działanie usługi. W sieciach OT przerywa także komunikację operatora z procesem fizycznym.

Systemy automatyki przemysłowej opierają się na ciągłej komunikacji. Gdy sterownik PLC (programowalny sterownik logiczny) traci łączność ze stacją operatorską, jego reakcja zależy od konfiguracji: może pracować dalej według ostatnich nastaw albo, jeśli tak go skonfigurowano, zatrzymać proces. W systemie energetycznym utrata widoczności SCADA na podstacjach oznacza brak możliwości zdalnego przełączania obwodów. W oczyszczalni ścieków utrata komunikacji z czujnikami pH pozbawia operatora danych potrzebnych do sterowania procesem.

Cztery kategorie ataków na dostępność w OT

Kategoria Mechanizm Przykład w środowisku przemysłowym
Wolumetryczne Atakujący zapycha pasmo komunikacyjne ogromną ilością ruchu. Zalew pakietów na interfejs WAN, który łączy SCADA z podstacjami.
Protokołowe Atakujący wyczerpuje zasoby sesji na urządzeniach sieciowych. Zalew pakietów SYN na firewall strefowy albo wypełnienie tablicy połączeń zarządzalnego przełącznika.
Aplikacyjne Atakujący przeciąża warstwę logiczną usługi. Lawina zapytań Modbus TCP do sterownika PLC na porcie 502 albo nadmiarowe żądania OPC UA.
Fizyczne / radiowe Atakujący zakłóca komunikację bezprzewodową. Zagłuszanie sieci WirelessHART albo zakłócanie łączności LTE zdalnych jednostek RTU.

WARNING

Klasyczny protokół Modbus RTU/TCP nie ma uwierzytelniania ani szyfrowania. Wersja Modbus Security łączy go z TLS i używa portu 802. Sterownik bez listy dozwolonych adresów IP nie ma więc mechanizmu, który odrzuci nieautoryzowane żądanie na porcie 502 na poziomie protokołu.

Incydenty - od teorii do rzeczywistych strat

NERC 2019 - restarty firewalli w amerykańskiej energetyce

Według raportu NERC nieuwierzytelniony atakujący wykorzystał znaną podatność w interfejsie webowym firewalli brzegowych. Firewalle w centrum sterowania i na kilku zdalnych obiektach wytwórczych restartowały się. Powodowało to przerwy w łączności krótsze niż pięć minut, rozłożone na około 10 godzin. Wytwarzanie energii nie ucierpiało. Producent wydał poprawkę oprogramowania układowego przed zdarzeniem. Obiekty z redundantną parą firewalli (tryb wysokiej dostępności) zachowały łączność. Datę zdarzenia, 5 marca 2019 roku, podaje za raportem Departamentu Energii USA serwis Security Affairs. Według Energywire (E&E News) było to pierwsze zakłócające zdarzenie cybernetyczne w amerykańskiej sieci elektroenergetycznej.

FrostyGoop 2024 - Modbus jako narzędzie sabotażu

W styczniu 2024 roku złośliwe oprogramowanie FrostyGoop wysyłało komendy Modbus TCP do sterowników ENCO w lwowskim przedsiębiorstwie ciepłowniczym. Według Dragos polecenia Modbus wywołały błędne pomiary i nieprawidłowe działanie systemu grzewczego. Około 600 budynków mieszkalnych straciło usługę ogrzewania w temperaturach poniżej zera, a usuwanie skutków trwało prawie dwie doby. To atak na integralność danych w sterownikach, którego skutkiem była utrata usługi. Sieć operatora nie była podzielona na segmenty. Kontekst konfliktu opisuje artykuł o wpływie wojny rosyjsko-ukraińskiej na cyberprzestępczość.

NoName057(16) - platforma DDoSia

Grupa NoName057(16), aktywna od marca 2022, prowadzi platformę DDoSia, która umożliwia ochotnikom wspólne generowanie ataków DDoS na cele wskazane przez operatorów grupy. Według CISA grupa atakuje podmioty rządowe i prywatne w państwach NATO oraz innych krajach europejskich, które Rosja uważa za wrogie.

15 lipca 2025 roku operacja koordynowana przez Europol i Eurojust zakłóciła działanie ponad 100 serwerów na świecie i zakończyła się wydaniem 7 międzynarodowych nakazów aresztowania. Według opracowania Cyble z początku 2026 roku grupa szybko odbudowała infrastrukturę.

Z-Pentest - włamania do systemów OT

Grupa Z-Pentest powstała we wrześniu 2024 roku z członków CARR i NoName057(16) i prowadzi włamania do systemów OT. Według CISA w dużej mierze unika ataków DDoS. Wykorzystuje słabo zabezpieczone połączenia VNC do dostępu do paneli operatorskich (HMI) systemów SCADA w sektorach wodno-kanalizacyjnym i energetycznym.

DDoS w liczbach - skala problemu

Kilka liczb

Wartość Co oznacza Źródło
47,1 mln W 2025 roku Cloudflare zablokował 47,1 mln ataków DDoS, o 121% więcej niż w 2024 roku. Cloudflare, DDoS threat report 2025 Q4
31,4 Tbps Największy odnotowany atak DDoS w 2025 roku trwał 35 sekund i osiągnął 31,4 Tbps. Cloudflare, DDoS threat report 2025 Q4
ponad 100 W operacji z 15 lipca 2025 roku przeciw grupie NoName057(16) zakłócono działanie ponad 100 serwerów. Eurojust, 2025
+358% W pierwszym kwartale 2025 roku liczba ataków DDoS była o 358% wyższa niż rok wcześniej. Cloudflare, DDoS threat report 2025 Q1

Dane Cloudflare dotyczą klientów tej firmy ze wszystkich sektorów. Liczba odpartych ataków DDoS wzrosła w 2025 roku o 121%, czyli ponad dwukrotnie. W lipcu 2024 roku Dragos znalazł ponadto około 46 000 urządzeń przemysłowych dostępnych z internetu, które komunikują się protokołem Modbus.

Dlaczego OT jest szczególnie podatne na ataki DoS

Środowiska przemysłowe mają cechy, które czynią je bardziej wrażliwymi na ataki na dostępność niż typowa infrastruktura IT:

  1. Wymagania czasowe komunikacji - część protokołów przemysłowych działa w czasie rzeczywistym i wymaga przewidywalnych czasów odpowiedzi. Opóźnienie może wtedy spowodować przekroczenie czasu oczekiwania i zatrzymanie procesu.

  2. Brak mechanizmów obronnych w protokołach - klasyczny Modbus TCP nie ma uwierzytelniania ani szyfrowania, więc ochronę musi zapewnić sieć wokół sterownika.

  3. Długi cykl życia urządzeń - sterowniki PLC i RTU (zdalne jednostki terminalowe) pracują przez wiele lat. Wiele z nich nie obsługuje TLS, nie ma wystarczającej pamięci na system wykrywania włamań (IDS) i nie można w nich instalować poprawek bez zatrzymania procesu.

  4. Dostępność jest priorytetem numer 1 - w IT kolejność priorytetów to poufność, integralność, dostępność (CIA). W OT kolejność jest odwrócona: dostępność, integralność, poufność (AIC). Dostępność procesu jest ważniejsza niż poufność danych, bo jej utrata może zagrażać życiu ludzi.

  5. Pojedynczy kanał komunikacyjny - zakład, który ma jeden kanał między SCADA a urządzeniami polowymi, traci widoczność nad procesem, gdy atak DDoS zapcha ten kanał.

Scenariusze ataków DoS na infrastrukturę przemysłową

Scenariusz 1: Atak wolumetryczny na kanał WAN

Atakujący kieruje ruch DDoS na łącze WAN łączące centrum sterowania z odległymi podstacjami lub pompowniami. Operatorzy tracą widoczność SCADA. Jeśli podstacje pracują w trybie autonomicznym, procesy trwają dalej. Ryzyko pojawia się, gdy potrzebna jest ręczna interwencja, a operator nie może zdalnie przełączyć obwodów.

Scenariusz 2: Zalew zapytań w protokole przemysłowym

Atakujący wysyła lawinę zapytań Modbus TCP (kod funkcji 0x03, odczyt rejestrów) do sterownika PLC. Jeśli sterownik obsługuje te zapytania kosztem komunikacji z czujnikami i siłownikami, a skonfigurowano w nim układ nadzorczy (watchdog) z zatrzymaniem awaryjnym, proces zostanie zatrzymany. Jest to scenariusz hipotetyczny, bo reakcja zależy od konkretnego sterownika.

Scenariusz 3: DDoS towarzyszący włamaniu

Według CISA prorosyjskie grupy haktywistyczne w niektórych przypadkach prowadziły równoczesne ataki DDoS na sieć ofiary, aby ułatwić włamania do SCADA. CISA nie opisuje mechanizmu. Jedna z hipotez zakłada, że atak DDoS angażuje zespół SOC (centrum operacji bezpieczeństwa). W tym czasie druga część operacji wykorzystuje słabo zabezpieczone połączenie VNC do zmiany ustawień HMI.

Scenariusz 4: Zakłócenie komunikacji bezprzewodowej

W instalacjach korzystających z WirelessHART lub komunikacji LTE (na przykład zdalne RTU na rurociągach) atakujący może zagłuszać sygnał radiowy i uniemożliwić transmisję danych pomiarowych. Jeśli procedury wymagają zamknięcia odcinka gazociągu przy braku danych o ciśnieniu, utrata sygnału z czujników może wymusić takie zamknięcie.

Ochrona infrastruktury OT przed atakami DDoS

Standardowe metody ochrony przed DDoS (centra oczyszczania ruchu, sieci CDN, ograniczanie liczby żądań w zaporze aplikacyjnej WAF) dotyczą głównie infrastruktury IT i aplikacji webowych. W OT trzeba chronić także łącza SCADA i sterowniki, z uwzględnieniem protokołów przemysłowych i priorytetu dostępności procesu.

Lista kontrolna - 12 kroków ochrony OT przed atakami na dostępność

  • Segmentacja sieci - wydzielenie stref i korytarzy zgodnie z IEC 62443. Szczegóły: segmentacja sieci OT
  • Ograniczenie ekspozycji - żadne urządzenie OT nie powinno być bezpośrednio dostępne z internetu. Dotyczy to szczególnie portów Modbus (502), EtherNet/IP (44818), OPC UA (4840) i interfejsów VNC
  • Osobne zapory na granicach stref - zapory na granicy IT/OT z regułami dopuszczającymi wyłącznie znane protokoły i adresy oraz inspekcja zawartości pakietów protokołów przemysłowych (DPI)
  • Redundantne kanały komunikacyjne - zapasowe łącza (na przykład LTE jako kopia łączy WAN) z automatycznym przełączaniem oraz różne protokoły i media transmisyjne dla połączeń krytycznych
  • Ograniczanie liczby pakietów w sieci OT - limit liczby pakietów na sekundę dopuszczalnych na interfejsach sterowników PLC i RTU
  • Monitoring pasywny - systemy wykrywania włamań (IDS) dla OT (na przykład Tenable OT Security) monitorujące anomalie w ruchu sieciowym bez ingerencji w proces
  • Aktualizacja oprogramowania układowego - regularne instalowanie poprawek na firewallach i urządzeniach sieciowych w strefie DMZ. Dla urządzeń OT, w których nie można instalować poprawek, należy zastosować kompensujące zabezpieczenia sieciowe
  • Utwardzenie konfiguracji - wyłączenie nieużywanych portów i usług na urządzeniach sieciowych, zmiana domyślnych haseł, wyłączenie interfejsów webowych na urządzeniach polowych
  • Plan ciągłości działania - procedury operacyjne na wypadek utraty komunikacji SCADA, w tym tryb pracy manualnej i alternatywne kanały łączności
  • Testy odporności - regularne ćwiczenia symulujące utratę dostępności systemów OT oraz sprawdzenie, czy operatorzy potrafią przejść na sterowanie lokalne
  • Separacja VNC/RDP - dostęp zdalny do systemów OT wyłącznie przez osobną strefę z serwerem przesiadkowym i uwierzytelnianiem wieloskładnikowym (MFA), nigdy bezpośrednio z internetu. Szczegóły: zdalny dostęp ICS
  • Współpraca z dostawcą łącza - uzgodnienie mechanizmów filtrowania DDoS po stronie dostawcy (blackholing, oczyszczanie ruchu) dla adresów IP centrum sterowania

TIP

Pierwszym krokiem jest inwentaryzacja urządzeń OT widocznych z internetu. W lipcu 2024 roku Dragos znalazł około 46 000 takich urządzeń komunikujących się przez Modbus, więc eliminacja niepotrzebnej ekspozycji ma pierwszeństwo przed zakupem narzędzi ochrony przed DDoS.

NIS2 a odporność na ataki DDoS

Termin transpozycji dyrektywy NIS2 upłynął 17 października 2024 roku. Podmioty kluczowe i ważne (między innymi z energetyki, transportu, wody i produkcji) muszą stosować proporcjonalne środki zarządzania ryzykiem cyberbezpieczeństwa. Ochrona dostępności łączy SCADA mieści się w środkach zarządzania ryzykiem, choć dyrektywa nie nazywa ataków DDoS:

Obowiązek podmiotu Zastosowanie przy atakach DDoS
Analiza ryzyka i polityki bezpieczeństwa Podmiot ocenia ryzyko ataków na dostępność systemów OT.
Obsługa incydentów Podmiot ma procedury reakcji na atak DDoS, eskalacji i komunikacji.
Ciągłość działania i zarządzanie kryzysowe Podmiot ma plan działania przy utracie komunikacji SCADA, w tym tryb manualny.
Bezpieczeństwo łańcucha dostaw Podmiot sprawdza odporność dostawców usług telekomunikacyjnych.
Zgłaszanie incydentów Podmiot wysyła wczesne ostrzeżenie w ciągu 24 godzin, powiadomienie w ciągu 72 godzin i raport końcowy w ciągu miesiąca od powiadomienia.

NOTE

Podmiot dobiera środki proporcjonalne do ryzyka. Dla zakładu z pojedynczym łączem WAN do systemu SCADA odpowiednim środkiem może być redundantne łącze LTE. Dla dużego operatora sieci energetycznej odpowiednim środkiem może być usługa oczyszczania ruchu u dostawcy łącza.

Gdzie pomagamy

SEQRED pomaga operatorom infrastruktury krytycznej ocenić odporność systemów OT na ataki podczas oceny bezpieczeństwa OT. Ponadto SEQRED projektuje z architektem bezpieczeństwa segmentację sieci według IEC 62443 i architekturę bezpieczeństwa uwzględniającą ataki na dostępność. Do rozmowy zapraszamy przez formularz kontaktowy.

Podstawa prawna

Krok / temat Gdzie to jest
Środki zarządzania ryzykiem, analiza ryzyka, obsługa incydentów, ciągłość działania, łańcuch dostaw Dyrektywa (UE) 2022/2555, art. 21 ust. 1 i ust. 2 lit. a-d
Wczesne ostrzeżenie, powiadomienie, raport końcowy Dyrektywa (UE) 2022/2555, art. 23
Termin transpozycji Dyrektywa (UE) 2022/2555, art. 41 ust. 1

Źródła

  1. Pro-Russia Hacktivists Conduct Opportunistic Attacks Against US and Global Critical Infrastructure (AA25-343A) - CISA (dostęp: )
  2. DDoS threat report for 2025 Q1 - Cloudflare (dostęp: )
  3. DDoS threat report for 2025 Q4 - Cloudflare (dostęp: )
  4. Hacktivist group responsible for cyberattacks on critical infrastructure in Europe taken down - Eurojust (dostęp: )
  5. NoName057(16) DDoSia project: 2024 updates and behavioural shifts - Sekoia (dostęp: )
  6. Hacktivists Escalate Critical Infrastructure Attacks In 2025 - Cyble (dostęp: )
  7. Risks Posed by Firewall Firmware Vulnerabilities - NERC (dostęp: )
  8. DoS attack the caused disruption at US power utility exploited a known flaw - Security Affairs (dostęp: )
  9. Novel ICS Malware Sabotaged Water-Heating Services in Ukraine - Dark Reading (dostęp: )
  10. Modbus Specifications - Modbus Organization (dostęp: )
  11. Directive (EU) 2022/2555 (NIS2) - EUR-Lex (dostęp: )

Potrzebujesz wsparcia w tym obszarze?

Nasi eksperci pomogą Ci ocenić ryzyko i zaplanować kolejne kroki.

Porozmawiaj z ekspertem

Omówimy zakres, metodykę i harmonogram.

Umów rozmowę