Przejdź do treści

Cyberbezpieczeństwo

Ransomware - czym jest, jak przebiega atak i jak reagować

Jak działa ransomware: szyfrowanie i kradzież danych, przebieg ataku, rynek RaaS, skutki w OT oraz kroki reagowania według CISA i obowiązki zgłoszenia według KSC.

Opublikowano Zaktualizowano 15 min czytania

ransomwareincident responsebackupphishingbezpieczeństwo OT
Ransomware - czym jest, jak przebiega atak i jak reagować
Spis treści
  1. Czym jest ransomware
  2. Incydenty, które zmieniły sposób obrony
  3. Jak przebiega atak
  4. Kto działa na rynku ransomware
  5. Ransomware w środowiskach przemysłowych
  6. Co należy zrobić po wykryciu ataku
  7. Plan reagowania należy przygotować przed atakiem
  8. Lista kontrolna reagowania
  9. Kilka liczb
  10. Gdzie pomagamy
  11. Podstawa prawna
  12. Powiązane artykuły
  13. Źródła

Rano pracownicy widzą na ekranach żądanie okupu, a serwery plików i system księgowy nie odpowiadają. Firma nie wystawi faktury i nie wyśle towaru, dopóki nie odtworzy systemów. Przestępcy grożą też publikacją danych klientów, które wykradli kilka dni wcześniej.

Z przewodnika CISA, raportu Mandiant M-Trends 2026 i analizy Chainalysis wynika, że:

  • przestępcy przed szyfrowaniem zwykle kradną dane, a dostępne kopie zapasowe usuwają lub szyfrują,
  • w 2025 roku mediana czasu od pierwszego włamania do przekazania dostępu kolejnej grupie wyniosła 22 sekundy,
  • według szacunku Chainalysis okup zapłaciło w 2025 roku około 28% ofiar.

Kontrole zapobiegawcze i kolejność ich wdrażania opisano w artykule o zapobieganiu ransomware.

Czym jest ransomware

Ransomware to złośliwe oprogramowanie, które szyfruje dane organizacji i blokuje systemy, które z nich korzystają. Przestępcy żądają zapłaty za klucz do odszyfrowania. Według NIST mogą też ukraść dane i żądać dodatkowej zapłaty za ich niepublikowanie.

Program szyfruje pliki szybkim szyfrem symetrycznym, a klucze plików chroni szyfrem asymetrycznym. Według analizy CrowdStrike Ryuk szyfrował każdy plik osobnym kluczem AES-256, a klucze chronił algorytmem RSA-2048. Kopia zapasowa poza zasięgiem przestępców jest więc zwykle jedyną drogą do danych bez ich klucza.

Odmiana Co robią przestępcy Przykład
Szyfrowanie z żądaniem okupu Przestępcy szyfrują dane i serwery, a za klucz żądają zapłaty w kryptowalucie. Ryuk od 2018 roku
Podwójne wymuszenie Przestępcy najpierw kradną dane, potem je szyfrują i grożą ich publikacją, jeśli ofiara nie zapłaci. DarkSide w Colonial Pipeline, 2021
Wymuszenie bez szyfrowania Przestępcy kradną dane i żądają zapłaty wyłącznie za ich niepublikowanie. Odmianę opisuje przewodnik CISA #StopRansomware z 2023 roku.
Program niszczący udający ransomware Program wyświetla żądanie okupu i niszczy dane lub dyski, więc zapłata nie przywraca dostępu. NotPetya, 2017

Incydenty, które zmieniły sposób obrony

Incydent Co się stało Wniosek dla organizacji
WannaCry, maj 2017 Według brytyjskiego NAO program zainfekował co najmniej 81 z 236 trustów NHS w Anglii i 603 inne organizacje, w tym 595 przychodni. Odwołano co najmniej 6 912 wizyt. Zainfekowane organizacje miały niezaktualizowane lub niewspierane systemy Windows. Należy aktualizować systemy i wycofywać te bez wsparcia, bo właśnie takie systemy program zainfekował.
NotPetya, czerwiec 2017 Według CISA program wszedł przez ukraiński program księgowy M.E.Doc. Kradł poświadczenia i atakował systemy bez poprawki MS17-010 dla protokołu SMBv1, którą Microsoft wydał 14 marca 2017 roku. Szyfrował też główny rekord rozruchowy dysku. Należy zakładać, że okup może nie przywrócić danych, bo według CISA odszyfrowanie mogło być niemożliwe nawet po zapłacie.
Ryuk, od sierpnia 2018 Grupa atakowała duże organizacje i liczyła na wysoki okup. Według CrowdStrike do stycznia 2019 roku otrzymała co najmniej 705,80 BTC w 52 transakcjach, czyli około 3,7 mln USD. Przed szyfrowaniem skrypty zatrzymywały usługi i usuwały kopie zapasowe. Należy trzymać kopie zapasowe poza zasięgiem kont domenowych, bo przestępcy usuwają je przed szyfrowaniem.
Colonial Pipeline, maj 2021 Przestępcy weszli 29 kwietnia przez VPN, używając poświadczeń wygasłego konta z wycieku haseł. Przez dziewięć dni podnosili uprawnienia i wykradli 100 GB danych. 7 maja firma zatrzymała rurociąg długości 5 500 mil, a okup 4,4 mln USD zapłaciła w ciągu doby. Należy usuwać nieużywane konta i wymagać MFA, bo jedno stare konto VPN otworzyło drogę do sieci.
Change Healthcare, luty 2024 Według zeznania prezesa UnitedHealth Group przestępcy weszli 12 lutego skradzionymi poświadczeniami do portalu zdalnego dostępu do pulpitów bez MFA. Przemieszczali się w sieci i wykradli dane. Grupa ALPHV/BlackCat uruchomiła ransomware dziewięć dni później. Należy wymagać MFA na każdym punkcie dostępu z zewnątrz, bo jeden portal bez MFA wystarczył do ataku.
Atak na polską energetykę, grudzień 2025 Według CERT Polska atak dotknął ponad 30 farm wiatrowych i fotowoltaicznych, elektrociepłownię i firmę produkcyjną. Napastnicy uszkadzali oprogramowanie sterowników i uruchamiali program niszczący dane, a w elektrociepłowni zablokowało go oprogramowanie EDR. CERT Polska opisuje cel ataku jako wyłącznie destrukcyjny. Należy planować odtwarzanie także na wypadek ataku bez żądania okupu, bo kopia zapasowa jest wtedy jedyną drogą powrotu.

Starsze rodziny opisują artykuły o CryptoLocker, LockBit i ALPHV/BlackCat.

Jak przebiega atak

Szyfrowanie jest ostatnim etapem ataku. W Colonial Pipeline i w Change Healthcare między wejściem a szyfrowaniem minęło po dziewięć dni. Mandiant podaje dla wszystkich badanych włamań medianę czasu przebywania napastnika w sieci równą 14 dni.

Każdy etap zostawia ślady, które CISA wymienia na liście rzeczy do sprawdzenia po ataku. Nazwy technik pochodzą z MITRE ATT&CK w wersji 20.1, czyli publicznej bazy technik ataku, którą opisuje przewodnik po MITRE ATT&CK.

Etap Co robi przestępca Technika ATT&CK Co widać w logach
Pierwszy dostęp Przestępca loguje się kradzionym hasłem do VPN lub portalu, wykorzystuje podatność usługi dostępnej z internetu albo wysyła wiadomość phishingową. Valid Accounts (T1078), External Remote Services (T1133), Exploit Public-Facing Application (T1190), Phishing (T1566) Logowanie z nowego adresu albo z konta, którego nikt nie używa.
Rozpoznanie Przestępca skanuje sieć i szuka kontrolerów domeny, serwerów plików i systemów kopii zapasowych. Network Service Discovery (T1046) Nietypowe połączenia między stacjami i odczyt danych katalogu Active Directory.
Poświadczenia i uprawnienia Przestępca wyciąga hasła z pamięci systemu i tworzy lub przejmuje konta administratorów. OS Credential Dumping (T1003) Odczyt pamięci procesu LSASS, nowe konta albo nowe członkostwa w grupie administratorów domeny.
Ruch boczny Przestępca łączy się z kolejnymi komputerami przez pulpit zdalny, udziały plików i zdalne polecenia. Remote Services (T1021) Połączenia ze stacji do stacji i nieoczekiwane użycie PowerShell lub narzędzi do zdalnego zarządzania.
Kradzież danych Przestępca pakuje dane do archiwów i wysyła je do serwisu przechowywania plików. Archive Collected Data (T1560), Exfiltration Over Web Service (T1567) Duży ruch wychodzący i połączenia z serwisami przechowywania plików.
Utrudnienie odtworzenia Przestępca usuwa kopie cieni woluminów, kopie zapasowe i punkty przywracania. Inhibit System Recovery (T1490) Uruchomienie vssadmin, wbadmin, bcdedit albo wmic z poleceniami dotyczącymi kopii cieni.
Szyfrowanie Program szyfruje pliki na stacjach, serwerach i maszynach wirtualnych, a potem wyświetla żądanie okupu. Data Encrypted for Impact (T1486) Masowa zmiana nazw i treści plików oraz plik z żądaniem okupu w katalogach.

Według M-Trends 2026 grupy ransomware atakowały w 2025 roku infrastrukturę kopii zapasowych, usługi tożsamości i systemy zarządzania wirtualizacją. Przejęcie hiperwizora pozwala zaszyfrować wiele serwerów naraz.

Kto działa na rynku ransomware

W modelu RaaS (ransomware-as-a-service, ransomware jako usługa) twórcy programu udostępniają go afiliantom, czyli wykonawcom ataków, i biorą udział w okupie. CISA opisała w ten sposób grupę DarkSide, która zaatakowała Colonial Pipeline.

Rola Co robi Źródło opisu
Operator programu RaaS Operator rozwija program szyfrujący, panel do negocjacji i stronę, na której publikuje dane ofiar. CISA o DarkSide; Secureworks o DragonForce
Afiliant Afiliant prowadzi atak od wejścia do sieci do uruchomienia szyfrowania i oddaje operatorowi część okupu. CISA o DarkSide
Broker dostępu Broker włamuje się do sieci i sprzedaje dostęp innym grupom. M-Trends mierzy czas przekazania dostępu kolejnej grupie, a jego mediana w 2025 roku wyniosła 22 sekundy. M-Trends 2026; CISA, #StopRansomware Guide

Według Secureworks grupa DragonForce ogłosiła 19 marca 2025 roku model kartelu. Afilianci mogą tworzyć własne marki ransomware i korzystać z jej infrastruktury, narzędzi do szyfrowania i strony do publikacji danych.

Według The Register 28 stycznia 2026 roku domeny forum RAMP pokazały komunikat o przejęciu przypisany FBI. Na forum grupy RaaS i brokerzy dostępu handlowali dostępami i werbowali afiliantów. FBI nie skomentowało przejęcia.

Ransomware w środowiskach przemysłowych

W zakładzie przemysłowym atak na sieć biurową może zatrzymać produkcję, nawet jeśli program nie dotknie sterowników. Według Dragos w 2025 roku 119 grup ransomware zaatakowało organizacje przemysłowe, a rok wcześniej takich grup było 80. Ataki dotknęły 3 300 organizacji, a ponad dwie trzecie ofiar to firmy produkcyjne.

Dragos podaje średni czas przebywania ransomware w sieciach OT 42 dni. Organizacje z pełną widocznością sieci OT wykrywały i ograniczały takie incydenty średnio w 5 dni.

W Colonial Pipeline sieć OT pozostała nienaruszona, ale serwery informacyjne powiązane z systemem SCADA zostały zaszyfrowane. Według CyOTE firma uznała dalszą automatyczną pracę za niebezpieczną i zatrzymała rurociąg. CISA nie znalazła oznak bezpośredniego wpływu na sieć OT. Szczegóły opisują artykuły o ransomware w środowiskach OT i o segmentacji sieci OT.

Co należy zrobić po wykryciu ataku

Kroki pochodzą z listy reagowania w przewodniku #StopRansomware, który opracowały CISA, MS-ISAC, NSA i FBI. Trzy pierwsze kroki należy wykonać po kolei. Dlaczego: przestępca, który zauważy reakcję, może przyspieszyć szyfrowanie.

Krok 1. Należy ustalić, które systemy są zaatakowane, i natychmiast odłączyć je od sieci.

Gdy zaatakowanych jest wiele systemów lub podsieci, sieć należy odłączyć na poziomie przełączników. Najpierw należy izolować systemy niezbędne do codziennej pracy. W chmurze należy wykonać migawkę woluminów, bo posłuży później do analizy.

Odłączenie należy koordynować przez telefon lub inny kanał poza siecią firmy. Dlaczego: przestępcy mogą czytać pocztę i komunikator, a ostrzeżeni szyfrują szybciej i szerzej.

Krok 2. Należy wyłączyć zasilanie urządzenia tylko wtedy, gdy nie da się odłączyć go od sieci.

Dlaczego: wyłączenie zatrzymuje rozprzestrzenianie się programu, ale kasuje ślady zapisane w pamięci operacyjnej. CISA zaleca je tylko wtedy, gdy nie da się odłączyć sieci ani pojedynczych komputerów.

Krok 3. Należy ustalić kolejność odtwarzania według listy systemów krytycznych.

Lista obejmuje systemy potrzebne dla zdrowia i bezpieczeństwa ludzi, systemy, od których zależą przychody, oraz systemy, od których one zależą. Odtwarzanie odbywa się w czystej sieci. Systemy, których atak nie dotknął, należy zapisać na osobnej liście.

Krok 4. Należy szukać śladów wcześniejszego włamania.

Należy sprawdzić nowe konta i nowe uprawnienia w Active Directory, nietypowe logowania do VPN i usuwanie kopii cieni. Należy też szukać nieoczekiwanych narzędzi do zdalnego zarządzania, odczytu pamięci procesu LSASS i dużego ruchu wychodzącego. Dlaczego: według CISA ransomware bywa ostatnim etapem wcześniejszego, nieusuniętego włamania, więc odtworzenie bez jego usunięcia przywraca przestępcom dostęp.

Krok 5. Należy zabezpieczyć dowody.

Z próbki zaatakowanych urządzeń należy wykonać obraz dysku i kopię pamięci. Należy też zachować logi, próbki programów, zaszyfrowane pliki i korespondencję z przestępcami. Należy zachować kopię noty z żądaniem okupu. Dlaczego: CISA wymienia ją wśród informacji, które należy przekazać organom przy zgłoszeniu.

Krok 6. Należy zgłosić incydent i powiadomić osoby, które muszą wiedzieć.

Plan reagowania wskazuje osoby do powiadomienia: najwyższe kierownictwo, dział IT, dostawców usług bezpieczeństwa i ubezpieczyciela. Podmiot kluczowy lub ważny według ustawy o KSC wysyła wczesne ostrzeżenie do CSIRT sektorowego w ciągu 24 godzin od wykrycia incydentu poważnego. Pełne zgłoszenie składa w ciągu 72 godzin, a sprawozdanie końcowe w ciągu miesiąca.

Gdy przestępcy wykradli dane osobowe, administrator zgłasza naruszenie organowi nadzorczemu w miarę możliwości w ciągu 72 godzin, chyba że naruszenie nie powoduje ryzyka dla osób. Gdy incydent ma znamiona przestępstwa, CSIRT sektorowy przekazuje też informację, jak je zgłosić organom ścigania. Ustawa o KSC wyłącza z obowiązku zgłaszania poważnych incydentów sektor bankowości i infrastrukturę rynków finansowych.

Krok 7. Należy sprawdzić, czy istnieje darmowy dekryptor.

Badacze znajdują błędy w szyfrowaniu niektórych rodzin ransomware i publikują narzędzia do odszyfrowania. Serwis No More Ransom, który uruchomiły policja holenderska i centrum cyberprzestępczości Europolu z partnerami prywatnymi, zbiera takie narzędzia. CISA zaleca pytać o dekryptory także organy ścigania.

Krok 8. Należy zamknąć drogi, którymi przestępcy weszli i mogą wrócić.

Należy ustalić konta i systemy użyte przy pierwszym włamaniu. Do czasu oczyszczenia sieci należy wyłączyć VPN, serwery dostępu zdalnego, logowanie jednokrotne i zasoby dostępne publicznie. Należy też szukać mechanizmów, które dają przestępcom powrót, na przykład kont, zadań harmonogramu i usług.

Krok 9. Należy odbudować systemy i dopiero wtedy zmienić hasła.

Systemy należy odbudować z wzorcowych obrazów, a dane przywrócić z kopii offline według kolejności z kroku 3. Do sieci odtworzeniowej należy podłączać tylko zweryfikowane systemy. Hasła wszystkich dotkniętych kont należy zmienić po pełnym oczyszczeniu środowiska. Dlaczego: hasło zmienione w sieci, w której przestępca nadal działa, trafia do niego ponownie.

Krok 10. Należy zapisać wnioski i zaktualizować plan reagowania.

Wnioski z incydentu zmieniają procedury, plan i scenariusze kolejnych ćwiczeń. Koniec incydentu ogłasza osoba wyznaczona w planie, według kryteriów zapisanych w planie.

Okup

Nie należy płacić okupu. Dlaczego: CISA, NSA i FBI piszą, że zapłata nie gwarantuje odszyfrowania danych, usunięcia przestępców z sieci ani tego, że dane nie wyciekną. Coveware dodaje, że obietnic usunięcia wykradzionych danych nie da się sprawdzić, a zapłata rzadko zwalnia z obowiązku zgłoszenia.

Według Coveware blisko 80% incydentów w III kwartale 2026 roku zakończyło się bez zapłaty. Organizacja podlegająca jurysdykcji USA ryzykuje też naruszenie sankcji. Według OFAC, biura sankcji Departamentu Skarbu USA, odpowiedzialność za zapłatę podmiotowi objętemu sankcjami nie zależy od winy. Szybkie zgłoszenie ataku organom ścigania OFAC traktuje jako okoliczność łagodzącą.

Plan reagowania należy przygotować przed atakiem

Zespół bez planu ustala dopiero w trakcie ataku, kto decyduje o odłączeniu sieci i kto rozmawia z regulatorem. CISA zaleca, żeby plan reagowania i plan komunikacji obejmowały ransomware i wyciek danych. Oba plany zatwierdza na piśmie najwyższe kierownictwo, według CISA prezes lub osoba na równoważnym stanowisku.

NIST SP 800-61 Rev. 3 z 2025 roku opisuje reagowanie na incydenty jako część zarządzania ryzykiem według CSF 2.0 (Cybersecurity Framework, ramy NIST do zarządzania ryzykiem cyberbezpieczeństwa).

Element planu Kto odpowiada Co ma być gotowe przed atakiem
Wersja papierowa i offline Właściciel planu Plan jest wydrukowany i zapisany poza siecią, bo w trakcie ataku systemy IT mogą być niedostępne.
Lista systemów krytycznych Właściciele procesów i dział IT Lista podaje kolejność odtwarzania i zależności między systemami.
Kontakty i kanał awaryjny Koordynator incydentu Lista zawiera numery telefonów zarządu, IT, prawnika, ubezpieczyciela, CSIRT i dostawców, a zespół zna kanał poza siecią firmy.
Decyzje zastrzeżone Najwyższe kierownictwo Plan wskazuje, kto zatwierdza odłączenie sieci, komunikat publiczny i rozmowy z przestępcami.
Zgłoszenia Osoba odpowiedzialna za kontakt z CSIRT Plan zawiera wzory wczesnego ostrzeżenia, zgłoszenia incydentu i zgłoszenia naruszenia danych osobowych.
Ćwiczenia Koordynator incydentu Zespół regularnie ćwiczy plan na scenariuszu ransomware, a terminy ćwiczeń są zapisane w planie.

Lista kontrolna reagowania

  • Zaatakowane systemy są odłączone od sieci, a odłączenie było koordynowane przez kanał poza siecią firmy.
  • Zasilanie wyłączono tylko tam, gdzie nie dało się odłączyć urządzenia od sieci.
  • Kolejność odtwarzania wynika z listy systemów krytycznych.
  • Zespół sprawdził nowe konta, logowania do VPN, usuwanie kopii cieni i ruch wychodzący.
  • Obrazy dysków, kopie pamięci, logi i plik z żądaniem okupu są zabezpieczone.
  • Wczesne ostrzeżenie, zgłoszenie incydentu i zgłoszenie naruszenia danych mają właściciela i termin.
  • Zespół sprawdził dostępność darmowego dekryptora.
  • Drogi pierwszego włamania i mechanizmy powrotu przestępców są zamknięte.
  • Systemy są odbudowane z wzorcowych obrazów, a dane przywrócone z kopii offline.
  • Hasła zmieniono po oczyszczeniu środowiska.
  • Wnioski są zapisane, a plan reagowania zaktualizowany.

Kilka liczb

Liczba Co oznacza Źródło
7 419 Tyle ataków ransomware odnotowano na świecie w 2025 roku, w tym 1 173 potwierdzone przez ofiary. Pozostałe ogłosiły grupy na swoich stronach. Comparitech, 2026
28% Tyle ofiar zapłaciło okup w 2025 roku według szacunku z analizy wpłat w kryptowalutach. Suma wpłat przekroczyła 820 mln USD. Chainalysis, 2026
blisko 80% Tyle incydentów obsłużonych przez Coveware w III kwartale 2026 roku zakończyło się bez zapłaty. Coveware, 2026
22 sekundy Tyle wyniosła w 2025 roku mediana czasu od włamania do przekazania dostępu kolejnej grupie. W 2022 roku było to ponad 8 godzin. Mandiant M-Trends 2026
119 Tyle grup ransomware zaatakowało organizacje przemysłowe w 2025 roku, a w 2024 roku 80. Dragos, 2026

Gdzie pomagamy

Podczas przygotowania do incydentów opracowujemy plan reagowania i scenariusz ransomware, a potem sprawdzamy je w ćwiczeniu z zespołem i kierownictwem. Testy penetracyjne i operacje Red Team pokazują, czy przestępca dojdzie od pierwszego dostępu do kontrolera domeny i kopii zapasowych. W zakładach przemysłowych drogę z sieci biurowej do OT sprawdzamy podczas oceny bezpieczeństwa OT, a do rozmowy zapraszamy przez formularz kontaktowy.

Podstawa prawna

Krok / temat Gdzie to jest
Wczesne ostrzeżenie w 24 godziny, zgłoszenie w 72 godziny, sprawozdanie końcowe w miesiąc Ustawa o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa, art. 11 ust. 1 pkt 4, 4a i 4c (Dz.U. 2026 poz. 252)
Zgłoszenia przez system teleinformatyczny Ustawa o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa, art. 11 ust. 2 i art. 46 ust. 1
Informacja CSIRT o zgłoszeniu organom ścigania Ustawa o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa, art. 12 ust. 2
Wyłączenie sektora bankowości i infrastruktury rynków finansowych Ustawa o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa, art. 8i
Zgłoszenie naruszenia ochrony danych osobowych w 72 godziny RODO, art. 33 ust. 1
Ryzyko sankcji przy zapłacie okupu, okoliczności łagodzące OFAC, Updated Advisory on Potential Sanctions Risks for Facilitating Ransomware Payments (21.09.2021)
Kroki reagowania 1-10 CISA i in., #StopRansomware Guide, część 2 (lista kroków reagowania na ransomware i wymuszenie danych)
Plan reagowania i komunikacji CISA i in., #StopRansomware Guide, część 1; NIST SP 800-61 Rev. 3

Powiązane artykuły

Źródła

  1. CISA, MS-ISAC, NSA, FBI - #StopRansomware Guide (wersja z 19.10.2023) - CISA (dostęp: )
  2. NIST IR 8374 Rev. 1 - Ransomware Risk Management: A Cybersecurity Framework 2.0 Community Profile (czerwiec 2026) - NIST (dostęp: )
  3. NIST SP 800-61 Rev. 3 - Incident Response Recommendations and Considerations for Cybersecurity Risk Management (kwiecień 2025) - NIST (dostęp: )
  4. M-Trends 2026: Data, Insights, and Strategies From the Frontlines - Mandiant / Google Cloud (dostęp: )
  5. CrowdStrike - Big Game Hunting with Ryuk: Another Lucrative Targeted Ransomware (10.01.2019) - CrowdStrike (dostęp: )
  6. National Audit Office - Investigation: WannaCry cyber attack and the NHS - National Audit Office (UK) (dostęp: )
  7. CISA - Petya Ransomware (alert z 1.07.2017) - CISA (dostęp: )
  8. Microsoft Security Bulletin MS17-010 - Critical - Microsoft (dostęp: )
  9. CyOTE - Case Study: DarkSide Ransomware Attack on Colonial Pipeline - Idaho National Laboratory / U.S. Department of Energy (dostęp: )
  10. CISA AA21-131A - DarkSide Ransomware: Best Practices for Preventing Business Disruption - CISA (dostęp: )
  11. Zeznanie A. Witty (UnitedHealth Group) przed podkomisją Izby Reprezentantów, 1.05.2024 - U.S. House of Representatives (dostęp: )
  12. CERT Polska - Energy Sector Incident Report (opublikowany 30.01.2026, incydent z 29.12.2025) - CERT Polska (dostęp: )
  13. Dragos - 2026 OT/ICS Cybersecurity Year in Review (komunikat z 17.02.2026) - Dragos (dostęp: )
  14. Secureworks CTU - Ransomware groups evolve affiliate models - Sophos (Secureworks Counter Threat Unit) (dostęp: )
  15. The Register - Ransomware crims forced to take off-RAMP as FBI seizes forum (28.01.2026) - The Register (dostęp: )
  16. Comparitech - Worldwide ransomware roundup: 2025 end-of-year report - Comparitech (dostęp: )
  17. Chainalysis - ransomware w 2025 roku (26.02.2026) - Chainalysis (dostęp: )
  18. Coveware - raport kwartalny za III kwartał 2026 r. (28.10.2026) - Coveware (dostęp: )
  19. OFAC - Updated Advisory on Potential Sanctions Risks for Facilitating Ransomware Payments (21.09.2021) - U.S. Department of the Treasury (dostęp: )
  20. No More Ransom - About the project - No More Ransom (dostęp: )
  21. Ustawa z dnia 23 stycznia 2026 r. o zmianie ustawy o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa (Dz.U. 2026 poz. 252) - Dziennik Ustaw (dostęp: )
  22. Rozporządzenie (UE) 2016/679 (RODO), art. 33 - EUR-Lex (dostęp: )
  23. MITRE ATT&CK Enterprise - lista technik (v20.1) - MITRE (dostęp: )

Potrzebujesz wsparcia w tym obszarze?

Nasi eksperci pomogą Ci ocenić ryzyko i zaplanować kolejne kroki.

Porozmawiaj z ekspertem

Omówimy zakres, metodykę i harmonogram.

Umów rozmowę