Przejdź do treści

Encyklopedia ataków

Oldsmar - zdalna zmiana dozowania w stacji uzdatniania wody na Florydzie

Incydent w stacji uzdatniania wody w Oldsmar z lutego 2021 r.: nastawę dozowania wodorotlenku sodu zmieniono zdalnie ze 100 do 11 100 ppm. FBI nie potwierdziło włamania, a przyczyna pozostaje niewyjaśniona. Wnioski dla OT: limity nastaw i dwuosobowe zatwierdzanie zmian.

Opublikowano 5 min czytania

OldsmarwodociągiSCADAzdalny dostępinfrastruktura krytycznaICSwodorotlenek sodu
Oldsmar - zdalna zmiana dozowania w stacji uzdatniania wody na Florydzie
Spis treści
  1. 13:30 - nastawa dozowania zmieniona zdalnie
  2. Wodorotlenek sodu - co by się stało, gdyby nikt nie zauważył
  3. Co wiadomo o przyczynie
  4. Chronologia wydarzeń
  5. Atak czy błąd - przyczyna niewyjaśniona
  6. Wnioski dla operatorów infrastruktury krytycznej
  7. Oldsmar w szerszym kontekście
  8. Źródła

Piątek, 5 lutego 2021 roku, godzina 8:00 rano. Pracownik stacji uzdatniania wody w Oldsmar na Florydzie, w mieście liczącym niespełna 15 tysięcy mieszkańców, widzi na monitorze, że ktoś zdalnie loguje się do systemu. Uznaje to za rutynę, bo zdalny dostęp jest w stacji codziennością.

Kilka godzin później w tej samej stacji ktoś zmienia nastawę, która mogłaby zagrozić wodzie pitnej.

13:30 - nastawa dozowania zmieniona zdalnie

Około godziny 13:30 pracownik widzi, że ktoś zdalnie zmienia w oprogramowaniu SCADA nastawę dozowania wodorotlenku sodu (NaOH), czyli substancji, którą stacje wykorzystują do regulacji pH wody. Według relacji szeryfa hrabstwa Pinellas ustawienie zmienia się ze 100 do 11 100 ppm (części na milion), czyli 111 razy.

Pracownik od razu cofa zmianę do bezpiecznej wartości. Według CISA zespół zauważył zmianę, zanim zadziałał alarm oprogramowania, więc proces uzdatniania nie został zakłócony.

Szeryf hrabstwa Pinellas przedstawił zdarzenie jako działanie osoby, która chciała zaszkodzić. FBI poinformowało w 2023 r., że nie zdołało potwierdzić ukierunkowanego włamania. Były zarządca miasta wskazał na błąd pracownika, ale ani FBI, ani pracownik tego nie potwierdzili. Przyczyna pozostaje niewyjaśniona.

Wodorotlenek sodu - co by się stało, gdyby nikt nie zauważył

Wodorotlenek sodu w niskich stężeniach jest standardowym odczynnikiem w uzdatnianiu wody: neutralizuje kwasowość i podnosi pH. Przy 100 ppm jest bezpieczny, a przy 11 100 ppm silnie żrący.

Kontakt z takim roztworem powoduje oparzenia chemiczne skóry, błon śluzowych i oczu. Spożycie może prowadzić do poparzeń przełyku, żołądka i jelit.

Co wiadomo o przyczynie

Ostrzeżenie CISA AA21-042A opisuje incydent w amerykańskiej stacji uzdatniania wody, bez podania nazwy miejscowości.

Co jest potwierdzone

Źródła są zgodne co do przebiegu zdarzenia:

  • 5 lutego 2021 r. ktoś zdalnie zmienił nastawę w systemie SCADA i zwiększył dawkę wodorotlenku sodu
  • Pracownicy zauważyli zmianę od razu i cofnęli ją przed alarmem oprogramowania
  • Proces uzdatniania nie został zakłócony, a woda nie trafiła do odbiorców w zmienionym stanie

Co CISA uznaje za prawdopodobne lub możliwe

CISA formułuje wnioski o sposobie dostępu ostrożnie. Według ostrzeżenia prawdopodobne jest, że do dostępu posłużyły słabe hasła i przestarzały system operacyjny. Użycie oprogramowania do zdalnego pulpitu jest możliwe, ale CISA zaznacza, że nie można tego potwierdzić. Dokumentu, który wskazywałby współdzielone hasło lub konkretną wersję systemu, w tych źródłach nie ma.

Co pozostaje niewyjaśnione

FBI nie zdołało potwierdzić, że incydent wywołało ukierunkowane włamanie. Al Braithwaite, były zarządca miasta, powiedział na konferencji w 2023 r., że FBI nie znalazło śladów dostępu z zewnątrz, a pracownik mógł przypadkowo zmienić ustawienie. Rzecznik biura FBI w Tampie odmówił komentarza, a wersji o błędzie pracownika nie potwierdził ani on, ani FBI. Water-ISAC od początku dopuszczało, że uprawniony użytkownik mógł wpisać błędną wartość.

Chronologia wydarzeń

Data Wydarzenie
5 lutego 2021, ok. 8:00 Pracownik widzi zdalne logowanie do systemu i uznaje je za rutynowe, bo zdalny dostęp jest w stacji powszechny
5 lutego 2021, ok. 13:30 Nastawa dozowania NaOH zmienia się zdalnie ze 100 do 11 100 ppm, a pracownik cofa zmianę
8 lutego 2021 Szeryf hrabstwa Pinellas informuje o zdarzeniu na konferencji prasowej
11 lutego 2021 CISA, FBI, EPA i MS-ISAC publikują wspólne ostrzeżenie AA21-042A
2023 Były zarządca miasta Al Braithwaite twierdzi, że FBI nie znalazło śladów dostępu z zewnątrz; FBI informuje, że nie zdołało potwierdzić ukierunkowanego włamania

Atak czy błąd - przyczyna niewyjaśniona

Historia Oldsmar ma dwie wersje, a dostępne źródła nie pozwalają rozstrzygnąć, która jest prawdziwa. Szeryf mówił o osobie, która chciała zaszkodzić. Były zarządca miasta uznał zdarzenie za błąd pracownika i nazwał je incydentem bez znaczenia, rozwiązanym w dwie minuty. Jest to jego relacja, której FBI nie potwierdziło.

Wniosek dla OT jest ten sam w obu wersjach. Jeżeli nastawę zmienił włamywacz, system pozwolił mu na to zdalnie. Jeżeli zmienił ją uprawniony pracownik, system pozwolił na pomyłkę. W obu przypadkach nastawa mogła wzrosnąć 111 razy bez drugiego potwierdzenia i bez limitu wartości.

Zabezpieczenia muszą więc działać także przy pomyłce uprawnionej osoby. Odpowiadają za to limity fizycznej wiarygodności nastaw, dwuosobowe zatwierdzanie zmian krytycznych i alarmy na zmianę nastawy.

Wnioski dla operatorów infrastruktury krytycznej

Ostrzeżenie CISA zaleca m.in. uwierzytelnianie wieloskładnikowe, silne hasła, przeglądanie logów połączeń zdalnych i izolowanie systemów, których nie można aktualizować. Poniższe wnioski nie zależą od tego, kto zmienił nastawę w Oldsmar.

1. Zdalny dostęp wymaga kontroli

Każde połączenie zdalne do systemów ICS należy poprowadzić przez zabezpieczony tunel z uwierzytelnianiem wieloskładnikowym. Sesje należy logować i ograniczać czasowo, bo dzięki temu po incydencie można ustalić, kto i kiedy zmienił ustawienia.

Więcej o zabezpieczaniu zdalnego dostępu do systemów sterowania: Zdalny dostęp do systemów ICS - jak robić to bezpiecznie.

2. Każdy użytkownik ma własne konto i własne hasło

Przy kontach współdzielonych nie da się ustalić, kto wykonał daną czynność. W Oldsmar nie wiadomo, czy nastawę zmienił uprawniony pracownik, czy ktoś z zewnątrz, więc indywidualne konta i zapis zmian dałyby odpowiedź na to pytanie. Polityka haseł powinna wymuszać unikalne, silne hasła dla każdego użytkownika.

3. Segmentacja sieci OT

Komputery sterujące procesami technologicznymi nie powinny mieć bezpośredniego dostępu do internetu. Sieć OT należy oddzielić od sieci korporacyjnej i od internetu za pomocą stref DMZ i zapór sieciowych z kontrolą ruchu, bo każde połączenie zewnętrzne wydłuża drogę do nastaw procesu.

Szczegóły architektury segmentacji: Segmentacja sieci OT - projektowanie stref i korytarzy.

4. Aktualizacja systemów operacyjnych

CISA wskazuje przestarzały system operacyjny jako prawdopodobny słaby punkt. System po zakończeniu wsparcia producenta nie otrzymuje poprawek bezpieczeństwa. Tam, gdzie migracja nie jest możliwa ze względu na kompatybilność z oprogramowaniem SCADA, należy dodać warstwy ochrony: listę dozwolonych aplikacji, segmentację i monitoring zachowań.

5. Limity i alarmy na zmianach parametrów procesu

System SCADA powinien wymuszać limity na krytyczne parametry procesowe. Zmiana stężenia NaOH o 11 000% powinna automatycznie wyzwolić alarm i wymagać potwierdzenia przez drugiego operatora, bo wtedy pomyłka jednej osoby nie kończy się skutkiem fizycznym.

Oldsmar w szerszym kontekście

Do zmiany jakości wody pitnej wystarczyła jedna zdalna zmiana nastawy, której system nie ograniczał limitem i nie potwierdzał drugą osobą.

Źródła

  1. CISA Joint Cybersecurity Advisory AA21-042A - Compromise of U.S. Water Treatment Facility (dostęp: )
  2. CyberScoop - Did someone really hack into the Oldsmar, Florida, water treatment plant? (dostęp: )
  3. Water Online - Former official claims Oldsmar drinking water hack was really operator error (dostęp: )
  4. ScienceDirect - Accidental contamination of a German town's drinking water with sodium hydroxide
  5. The Register - Someone tried to poison a Florida city by hijacking its water treatment plant via TeamViewer, says sheriff (dostęp: )

Potrzebujesz wsparcia w tym obszarze?

Nasi eksperci pomogą Ci ocenić ryzyko i zaplanować kolejne kroki.

Porozmawiaj z ekspertem

Omówimy zakres, metodykę i harmonogram.

Umów rozmowę