Przejdź do treści

Encyklopedia protokołów

MELSEC i SLMP - protokoły komunikacyjne sterowników Mitsubishi

Protokoły MELSEC Communication (MC) i SLMP dla sterowników Mitsubishi MELSEC. Struktura ramek 3E/4E, zastosowania i bezpieczeństwo w sieciach OT.

Opublikowano 5 min czytania

MELSECSLMPMitsubishiMC ProtocolOT
MELSEC i SLMP - protokoły komunikacyjne sterowników Mitsubishi
Spis treści
  1. Ewolucja protokołu
  2. Transport
  3. Struktura ramki 3E (SLMP)
  4. Bezpieczeństwo MELSEC/SLMP
  5. Zalecenia architektoniczne
  6. Narzędzia analizy
  7. Podsumowanie
  8. Źródła

MELSEC Communication Protocol (MC Protocol) to rodzina protokołów komunikacji dla sterowników serii MELSEC firmy Mitsubishi Electric, jednego z trzech dominujących producentów PLC w Azji (obok Omron i Keyence). SLMP (Seamless Message Protocol) to nowsza, ujednolicona warstwa komunikacyjna opublikowana przez CC-Link Partner Association (CLPA), kompatybilna z MC Protocol i rozszerzająca go o spójny interfejs dla urządzeń z ekosystemu CC-Link IE.

W Polsce i Europie MELSEC występuje rzadziej niż Siemens i Rockwell, ale ma istotną obecność w automotive (Toyota, Nissan, Honda), branży opakowaniowej oraz w liniach produkcyjnych dostarczanych przez japońskich integratorów. Audyt środowiska OT wymagającego pełnej widoczności nie może pomijać MELSEC/SLMP.

Ewolucja protokołu

Historia MC Protocol odzwierciedla ewolucję sterowników Mitsubishi:

Seria PLC Protokół Format ramki
MELSEC A / A0J2H MC Protocol A-compatible Format 1C
MELSEC QnA, Q, L MC Protocol QnA-compatible Format 3C, 3E
MELSEC iQ-R, iQ-F, Q-series ethernet SLMP (kompatybilny z 3E) Format 3E, 4E

Ramki 3E i 4E są strukturalnie podobne - 4E dodaje serial number dla dopasowania request/response w komunikacji asynchronicznej.

Transport

MELSEC/SLMP wykorzystuje komunikację przez Ethernet z portami konfigurowanymi przez użytkownika. Zalecany zakres to 1025-4999 lub 5010-65534; porty 5000-5009 są rezerwowane przez Mitsubishi na funkcje systemowe.

Transport Uwagi
TCP Zalecany dla niezawodności i kontroli błędów
UDP Opcjonalny dla niższego narzutu w sieciach kontrolowanych

Domyślne porty (często spotykane w konfiguracjach):

  • 5007/TCP - typowy domyślny port MC Protocol w wielu modułach Ethernet (E71, QJ71, RJ71)
  • 5006/UDP - odpowiednik UDP
  • 45237/TCP - MELSOFT Communication (GX Works3)

Konkretny port zależy od modelu modułu komunikacyjnego i konfiguracji - w audycie należy weryfikować aktualną konfigurację urządzenia, nie założyć domyślny port.

Struktura ramki 3E (SLMP)

Format 3E - podstawowa struktura komunikacji MC/SLMP:

Pole Długość Przeznaczenie
Subheader 2 bajty 0x5000 (request) lub 0xD000 (response)
Network Number 1 bajt Numer sieci docelowej (0x00 dla lokalnego)
PC Number 1 bajt Adres stacji docelowej (0xFF dla lokalnego CPU)
Request Destination Module I/O 2 bajty I/O moduł docelowy (0x03FF dla CPU)
Request Destination Module Station 1 bajt Stacja modułu (0x00)
Request Data Length 2 bajty Długość danych żądania
Monitoring Timer 2 bajty Timeout w jednostkach 250 ms
Request Data zmienna Kod polecenia + subcommand + dane

Przykładowe polecenia:

Kod Operacja
0x0401 Batch Read
0x1401 Batch Write
0x0403 Random Read
0x1402 Random Write
0x1620 Remote RUN
0x1621 Remote STOP
0x1630 Remote Reset

Bezpieczeństwo MELSEC/SLMP

WARNING

Standardowa konfiguracja MC Protocol/SLMP nie wymaga uwierzytelniania. Dostęp do portu komunikacyjnego pozwala na odczyt i zapis dowolnego rejestru w PLC, zmianę trybu pracy (RUN/STOP), reset urządzenia i (w niektórych modelach) nadpisanie programu użytkownika.

Wektory ataku:

Atak Skutek
Remote STOP command Zatrzymanie sterownika, przestój linii produkcyjnej
Register manipulation Modyfikacja wartości zadanych procesu (setpointy, limity)
Program download Zastąpienie programu użytkownika (wymaga dodatkowo specyficznych sekwencji dla niektórych CPU)
Reconnaissance Skanowanie domyślnych portów w sieci ujawnia topologię instalacji Mitsubishi

Mitsubishi w nowszych modelach (MELSEC iQ-R, iQ-F) wprowadził:

  • Password CPU - hasło wymagane dla operacji write i program download
  • Access permission management - ograniczenie komend przez listę dozwolonych operacji
  • IP filter - biała lista adresów IP mogących komunikować się że sterownikiem

Te funkcje muszą być aktywnie skonfigurowane - domyślnie są wyłączone.

Zalecenia architektoniczne

  1. Zamknięty segment OT dla MELSEC - komunikacja między PC a sterownikami wyłącznie w dedykowanym VLANie bez dostępu z sieci IT
  2. Włączenie password CPU w nowszych modelach iQ-R/iQ-F - minimum dla operacji write i download programu
  3. IP filter na sterownikach - ograniczenie komunikacji do znanych stacji inżynierskich i HMI
  4. Firewall z kontrolą portów MC Protocol - blokada dostępu do portów 5006/5007 (i innych użytych) z sieci nieuprawnionych
  5. Monitoring komend Remote STOP/Reset - alarmowanie nietypowych komend zatrzymania sterownika
  6. Segregacja funkcji - modules do komunikacji z sieciami IT (MES, historian) powinny być oddzielne od bezpośrednich modułów sterujących

Narzędzia analizy

Wireshark dekoduje MC Protocol (filter: melsec).

Open source:

Parsery Zeek:

  • Częściowe wsparcie w ramach cisagov/ICSNPP - parser dedykowany rozwijany

Monitoring produkcyjny:

  • Nozomi Guardian, Dragos Platform, Claroty CTD/xDome - obsługa MELSEC/SLMP w ramach swoich dissectorów, pokrycie semantyczne (interpretacja komend) różni się między produktami

Podsumowanie

MELSEC/SLMP to żywy i rozwijany ekosystem, obecny w fabrykach dostarczanych przez japońskich integratorów. Podobnie jak inne protokoły OT z epoki zaufanych sieci, brakuje mu wbudowanych mechanizmów bezpieczeństwa - nowsze modele Mitsubishi dają opcjonalne hasła i filtry IP, ale ich aktywacja pozostaje decyzją wdrożeniową. W audycie środowiska automotive lub azjatyckiej linii produkcyjnej obecność MELSEC/SLMP należy traktować jako oczekiwaną, a konfigurację bezpieczeństwa sterowników weryfikować aktywnie.

Źródła

  1. Mitsubishi - MELSEC Communication Protocol Reference Manual - specyfikacja MC Protocol
  2. CLPA - SLMP Specification - oficjalna strona SLMP
  3. plcpeople/mcprotocol - open source implementacja
  4. Orange-Cyberdefense/awesome-industrial-protocols - MELSEC - referencje

Potrzebujesz wsparcia w tym obszarze?

Nasi eksperci pomogą Ci ocenić ryzyko i zaplanować kolejne kroki.

Porozmawiaj z ekspertem

Omówimy zakres, metodykę i harmonogram.

Umów rozmowę